– अर्जुननरसिंह के.सी. –
२००० सालमा बाग्लुङ गैरीगाउँको भालुमारे चौतारामा उहाँले वारीपारीका धेरै दलितहरुलाई जम्मा पारी छुवाछुत विरोधी अभियानको शंखघोष गर्नुभयो । आफ्नो छोराको न्वारान हिन्दुविधिका साथ अभियानको शंखघोष गर्नुभयो । आफ्नो छोराको न्वारान हिन्दुविधिका साथ भव्यरुपमा गर्न लाग्दा कथित उच्चजातिका मानिस भेला भएर अर्जल जातले अनिष्ट गर्यो, हिन्दु धर्मलाई बिटुलो पार्र्यो ….. भन्दै ठूलो सांघातिक हमला गरे । न्वारानको लागि आयोजित पूजास्थल लगायत सर्वजीतको घरै ध्वस्त बनाईदिए । तै पनि उहाँको अभियान र आन्दोलन रोकिएन ।
२००३ साल भदौ ५ गते सर्वजीतकै अध्यक्षतामा लक्ष्मीनारायण, मनवीर, रामशरण आदि चेतनशील विश्वकर्माहरु भेला भई नेपालको पहिलो छुवाछुत विरोधी संगठन विश्व सर्वजन संघ गठन भयो । त्यो जमानामा यस्तो संगठनको कार्य आफैमा असाधारण सामाजिक आन्दोलन थियो । त्यो सभामाथि पण्डितद्वय हाई गिरी, सरस्वती दत्तहरुको अगुवाईमा फेरि त्यस्तै सांघातिक हमला भयो । बाँड्न तयार गरेका पम्प्लेट, पुस्तिकाहरु जफल गरियो । कथित उच्चजातमा शीप चल्ने तर पानी नचल्ने भन्दै आरन भत्काएर शीप बन्द गर्ने आन्दोलन पनि चलाउनु भयो । दलित भनेको भगवानको हेला भएको होइन, मान्छेले नै काढेर समाजमा विकृति आएको हो भन्ने चेतना फैलाउन उहाँले कुनै कसर बाँकी राख्नुभएन । उहाँको छुवाछुत विरोधी टोली गाउँगाउँमा लय मिलाएर जागरण गीत गाउँदै हिँड्थ्यो ।
उहाँलाई राणा शासनका बाग्लुङ्गे हाकिमले समाज भाँडेको अभियोग लगाउँदा उहाँले धर्मशास्त्रका श्लोक र उद्धरणद्वारा हाकिमसँग आफ्ना कुरा राख्नुभयो । उहाँलाई तीन महिना थुनियो । रिहा भए पछि उहाँले गाउँका बाटाबाटामा तोरण टाँगेर तोरणमुनि छिरेर हिँड्दा आप्mना माग स्वीकारेको अर्थका लागि प्रतिकात्मक आन्दोलन पनि चलाउनु भयो । यसबाट बाग्लुङ, पर्वत, म्याग्दी लगायतका इलाकामा ठूलो सामाजिक उथलपुथल ल्यायो । त्यसपाली पनि कथित उच्चजाति ले दलितहरुमाथि संगठित हमलालाई तीव्र बनाए । दलितहरुमा भागाभाग मच्चिएर जंगलमा गएर लुक्ने अवस्था आयो । दलित महिलाहरुले जंगलमा लुकेका दलितहरुलाई महिनौ दिनसम्म सातु र मोही ओसारेर खुवाए ।
सर्वजीत पाल्पा कारागारमा १७ महिना बन्दी हुनुभयो । उहाँलाई प्रलोभन देखाएर फकाउन पाल्पाका बडाहाकिम आफैँ आए, तर सर्वजीत टसमस हुनुभएन । त्यसपछि बडाहाकिमले उहाँको मुखमा फलामका काँटी ठोकेका जुत्ता हान्दा अगाडिपट्टिका दाँत नै झेर । उहाँ केही गर्दा गल्नुभएन । जेलबाट रिहा भएपछि २००५ सालमा उहाँले हिलियापानी बाग्लुङ मा विद्यालय स्थापना गर्नुभयो । २००६ सालमा बाग्लुङबाट हिँडेरै काठमाडौं आई राणा प्रधानमन्त्री मोहन शम्शेरलाई भेटेर विन्तीपत्र हालेर दलितका माग राखेपछि मोहन शम्शेरले दलितले पनि जनै लगाउन पाउने लगायतका केही सहज परिस्थिति दिने हुकुम गरे । तर कालान्तरमा उहाँको संगठन छिन्नभिन्न बनाउने काम भयो । वि.सं. १९५० मा जन्मनुभएका सर्वजीत संगठनलाई नयाँ तरिकाले गति दिने उपायको अध्ययन गर्न भारत गएको बेला २०१२ सालमा ६३ वर्षको उमेरमा बहराईचमा निधन भयो । राष्ट्रिय दलित आयोगका पूर्वअध्यक्ष, संस्कृतका विद्वान तथा काँग्रेसका नेता स्व. पदमसिंह विश्वकर्माले उहाँको नातीको रुपमा बिरासत थाम्नुभएको थियो ।
सुब्बा कृष्णलाल अधिकारी, पहिलो साहित्यकार सहिद ः राणा शासनको अन्धकार युगलाई चिर्दै एक लेखकको उदय भयो, सुब्बा कृष्णलाल अधिकारी । माता इन्द्रकुमारी र पिता लक्ष्मणराजका महिला छोराको रुपमा वि.सं. १९४४ साल माघ २४ गते आजको रामेछाप जिल्लास्थित कठजोर तिल्पुङ्ग गाउँमा उहाँको जन्म भएको थियो । क्रमशः
