काठमाडौं । राष्ट्रियसभाले भोटेकोशी तथा कालीगण्डकी करिडोर विपद्सम्बन्धी अध्ययन तथा अनुगमन संसदीय विशेष समिति गठन गरेको छ । बिहीबार बसेको बैठकमा राष्ट्रियसभा अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालले राष्ट्रिय सभा नियमावली,२०७५ को नियम १६७ बमोजिम एक सदस्य पछि थप गर्नेगरी ९ सदस्यीय भोटेकोशी तथा कालीगण्डकी करिडोर विपद्सम्बन्धी अध्ययन तथा अनुगमन संसदीय विशेष समिति गठन गरेको जानकारी दिएका छन् । समितिको सदस्यमा कृष्ण प्रसाद पौडेल, गीता देवकोटा, घनश्याम रिजाल, श्रीकृष्ण प्रसाद अधिकारी, सम्झना देवकोटा, सोमनाथ पोर्तेल, पुजा चौधरी र तुल प्रसाद विश्वकर्मा रहेका छन् । विपद् प्रभावितलाई पुनर्स्थापना एवम् भौतिक संरचनाको पुनर्निर्माण, जोखिम न्यूनीकरण र जलवायु न्यायको लागि मार्गचित्र सिफारिस गर्नका लागि विपद् सम्बन्धमा सबै पक्षको अध्ययन गरी राष्ट्रिय सभामा प्रतिवेदन पेश गर्ने गरि विशेष समिति गठन गरिएको अध्यक्ष दाहालले जानकारी दिएका छन् । यसैबीच प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देलबीच भेटवार्ता भएको छ । सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा भएको भेटवार्ता करिब एक घण्टा चलेको छ । भेटमा मुलुकको समसामयिक राजनीतिक अवस्था, राष्ट्रिय सुरक्षा तथा पछिल्लो सुरक्षा परिस्थिति लगायतका विषयमा छलफल भएको बताइएको छ । प्रधानमन्त्री र प्रधानसेनापतिबीच नियमित उच्चस्तरीय भेटका क्रममा सुरक्षा चुनौती, मुलुकको समग्र अवस्था लगायतका विषयमा छलफल भएको स्रोतले जनाएको छ । यद्यपि, भेटवार्तामा उठेका विषय तथा छलफलको निष्कर्षबारे प्रधानमन्त्रीको सचिवालय वा नेपाली सेनाले विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरेको छैन । त्यसैगरी निजामती सेवाका लागि भविष्यमा सरकारी सेवाको निमित्त अयोग्य ठहरिने गरी सरकारी सेवाबाट बर्खास्त गरिएको वा विदेशी मुलुकको स्थायी आवासीय अनुमति प्राप्त गरेको व्यक्ति अयोग्य ठहरिने उल्लेख गरिएको छ । प्रस्तावित सङ्घीय निजामती सेवा ऐन, २०८३ मा यस्तो प्रावधान राखिएको छ । विधेयकको दफा १८ (२) (क), (ख)र (ग) मा निजामती सेवाको लागि ‘बहुविवाह’ गर्ने व्यक्ति, सरकारी सेवाबाट बर्खास्त गरिएको व्यक्ति र पीआर वा ग्रीन कार्ड लिएका व्यक्ति योग्य नहुने उल्लेख गरिएको छ । यस्तै, संघीय निजामती सेवाको पदमा उम्मेदवार हुनका लागि उमेर हद र योग्यता पनि तोकिएको छ । राजपत्र अनङ्कित पदका लागि १८ वर्ष र राजपत्राङ्कित पदका लागि २१ वर्ष उमेर पूरा भएको हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । पुरुष उम्मेदवारको हकमा ३५ वर्ष र महिला उम्मेदवारको हकमा ४० वर्ष उमेर पूरा नभएको तथा भूतपूर्व सैनिक वा प्रहरी नियुक्ति हुने भनी तोकिएको संघीय निजामती सेवाको पदमा चालिस वर्ष ननाघेको व्यक्ति उम्मेदवार हुन सक्ने उल्लेख गरिएको छ । यस्तै, अधिकृत नवौँ र अधिकृत एघारौँ तहको पदका लागि हुने खुला प्रतियोगितामा पैँतालीस वर्ष ननाघेको व्यक्ति उम्मेदवार हुन सक्नेछन् भने अपाङ्गता भएको व्यक्ति चालिस वर्षसम्म उम्मेदवार हुन सक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ ।
