–आदर्शनारायण सापकोटा–
यसरी माओवादी प्रवावित जिल्लाको बस्तुस्थति बुभ्mने उहां पहिलो प्रधानमन्त्रि हुनुहुन्थ्यो । त्यतिबेलादेखि नै उहाले माओवादिलाई देशको मुल प्रवाहमा सम्मिलित हुन आग्रह गर्नु भएको थियो उहाले दार्शनिक तवरले माओवादिलाई सम्झाउनु भएको थियो । माओवादि जनताका लागी चिन्तित छ । हामी पनि त्यसैका लागी चिन्तित छौ एउटै देशका दुईपार्टिहरू किन विपरित ध्रुवमा लाग्ने ? रूकुम रोल्पा र जाजरकोटके भ्रमणका क्रममा कोईरालाले माओवादिलाई विकास निर्माणका काममा सरिक हुन आग्रह गर्नु भएको थियो । तर मावोवादिहरू भने हिंसा र ध्वंसमा नै लागिरहेका थिए । जेठ ९ गते प्रधानमन्त्रि कोईराला माओवादी प्रभावित क्षेत्र रामेक्षाप सिन्धुलि तथा राजविराज भ्रमणमा व्यस्त रहनुभएको थियो । कोईरालाले राजविराजमा विश्व राजनितिक दुनियामा आतंकवाद कही पनि सफल नभएको चर्चा गर्दै मेलमिलापको नीति अपनाई समस्याको समाधान गर्न आफु तत्पर रहेको बताउनुभएको थियो । वि. सं . २०५५ सालदेखि नै प्रधानमन्त्रि कोईरालाले माओवादी समस्या अन्ततोगत्वा वार्तावाट नै समाधान गर्नु पछ । त्यसैले वार्तामा आउन माओवादिलाई आग्रह गर्नु भएको थियो । प्रधानमन्त्री कोइरालाले त्यस पटकको आफ्नो मिसन आमनिर्वाचन गराउनु थियो । जसका लागी राष्ट्रिय सरकारको आवस्यकतामा उहाले जोडदिनु भएको थियो । प्रधामन्त्रि गिरिजाप्रसाद कोईरालाले बितेको साढे तीनदशक अघिदेखि भारतले अतिक्रमण गर्दै आएको कालापानी क्षेत्र नेपालको भएको अडान व्यतm गर्दै उहाले भारतिय राष्ट्रपति के आर नारायणनको नेपाल भ्रमणका क्रममा यस विषयमा विशेष ध्यानाकर्षण पनि गराउनु भएको थियो यो विषय सधैका लागी समाधान हुनु पर्ने कोईरालाको स्पष्ट धारणा थियो । मैले यो विषय भारतिय राष्ट्रपति के आर नारायणसंग उठाए । कागजपत्र र नक्साका आधारमा हामिलाई लाग्छ । यो हाम्रै क्षत्र हो कालापानि सिमाना सम्बन्धी विषय हो । हामी आफ्नो राष्ट्रिय एकता र सार्वभौमिकतामा कुनै सम्झौता गर्दैनौ । कोईरालाले भन्नु भयो ।
राष्ट्रियता र सार्वभौमिकताको रक्षाको प्रश्नमा प्रधानमन्त्री कोइरालाले कसैसंग संझौता गर्नु भएन ।
